Δήμητρα Καρδάκου & Συνεργάτες Δικηγορικό Γραφείο
Dimitra Kardakou & Associates Law Firm

Σχόλια πάνω στο νέο νομοσχέδιο για τα κόκκινα δάνεια

Ο νέος Πτωχευτικός Νόμος, που κατατέθηκε προς ψήφιση στην Βουλή πριν λίγες ημέρες, περιλαμβάνει σημαντικές προβλέψεις για την διευθέτηση και ρύθμιση οφειλών κάθε φυσικού και νομικού προσώπου μέχρι και πλήρη απαλλαγή των χρεών του, είτε αυτά είναι ιδιωτικά είτε επιχειρηματικά, με την δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, εφόσον το επιθυμεί ο ίδιος.

Ο νέος Νόμος, ταυτόχρονα καταργεί οποιαδήποτε δικαστική ή εξωδικαστική δυνατότητα ρύθμισης οφειλών ίσχυε μέχρι σήμερα και προωθεί ένα νέο τρόπο ρύθμισης και αναδιάρθρωσης των χρεών του οφειλέτη.

Το νομοσχέδιο αυτό του Υπουργείου Οικονομικών, προβλέπει εφαρμογή του νέου Πτωχευτικού Νόμου από 1 Ιανουαρίου 2021 και θα περιλαμβάνει τρόπους και μηχανισμούς ρύθμισης, ακόμα και απαλλαγής των χρεών του οφειλέτη με κάποιες πιο απλοποιημένες διαδικασίες, σε σχέση με τις μέχρι τώρα ισχύουσες.

Πρώτη καινοτόμος πρόβλεψη του νέου Νόμου, αποτελεί πλέον ο μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης και συμβουλευτικής από ειδικούς φορείς και κέντρα προς τον εν δυνάμει οφειλέτη, ώστε πριν φτάσει στο σημείο να χρωστάει και να μην μπορεί να πληρώσει τις οφειλές του, να γίνει διευθέτηση αυτών, για να μην βρεθεί ποτέ σε κατάσταση αφερεγγυότητας.

Από την άλλη, οι δυνατότητες του νέου Νόμου για την ρύθμιση των χρεών του οφειλέτη (φυσικού ή νομικού προσώπου), θα είναι μία νέου τύπου αίτηση εξωδικαστικής ρύθμισης με ηλεκτρονικό τρόπο, η διαδικασία αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης των χρεών του, αλλά και η εφαρμογή του μηχανισμού της διαμεσολάβησης, η οποία είναι και αυτή εξωδικαστική διαδικασία διευθέτησης και ρύθμισης των οφειλών, που ενώ ισχύει εδώ και μερικά χρόνια, δεν έχει χρησιμοποιηθεί αρκετά μέχρι σήμερα.

Επιπλέον, υπάρχει πρόβλεψη επιδότησης των μηνιαίων δόσεων του δανείου του οφειλέτη, που αφορά την πρώτη κατοικία του.

Προβλέπεται στο νέο αυτό νομοσχέδιο, ότι ο οφειλέτης που θέλει να απαλλαγεί από τα χρέη του, θα μπορεί να θέσει προς ρευστοποίηση την περιουσία του ή ακόμα και την κύρια κατοικία του. Η απαλλαγή αυτή από τα χρέη του οφειλέτη που δίνει προς ρευστοποίηση την κύρια κατοικία του ή την χάνει κατόπιν αίτησης πτώχευσής του από τους πιστωτές του, θα γίνεται μετά το πέρας 1 έτους.

Γι’ αυτόν που θα χάσει την περιουσία του προς ικανοποίηση των οφειλών του, είτε εκούσια είτε ακούσια, αλλά όχι την κύρια κατοικία του, η απαλλαγή θα γίνεται μετά το πέρας 3 ετών.

Επίσης, προβλέπεται και η σύσταση ενός Ιδιωτικού Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης ακινήτων, ο οποίος θα αγοράζει το ακίνητο σύμφωνα με την εμπορική του αξία. Μέσω αυτού του Φορέα, θα δίνεται η δυνατότητα στον οφειλέτη που θα χάσει την κύρια κατοικία του, να συνεχίσει να μένει σ’ αυτήν έναντι ενοικίου προς τον Φορέα, με μέγιστο χρονικό όριο τα 12 έτη, προκειμένου να μην βρεθεί στην δυσάρεστη θέση να φύγει από εκεί.

Mετά το πέρας αυτών των 12 ετών, ο οφειλέτης θα έχει την δυνατότητα να επαναγοράσει το σπίτι του στην εμπορική αξία που θα έχει το ακίνητο κατά τον χρόνο επαναγοράς του, χωρίς να αφαιρούνται από την τιμή της επαναγοράς της οικίας του, τα ενοίκια που θα έχει δώσει τα προηγούμενα χρόνια για την μίσθωση της.

Αυτή την περίοδο του 1 ή των 3 ετών, μέχρι το πέρας δηλαδή της προβλεπόμενης από τον νόμο χρονικής περιόδου για την πλήρη απαλλαγή του οφειλέτη, ορίζεται ότι ο οφειλέτης θα ζει σύμφωνα με το εκτιμώμενο κόστος διαβίωσης που ορίζει η ΕΛΣΤΑΤ και τα υπόλοιπα χρήματα που θα υπερβαίνουν αυτού του προβλεπόμενου ορίου, θα καταβάλλονται στον Φορέα.

Μετά από αυτή την περίοδο, ο οφειλέτης θα θεωρείται πλήρως απαλλαγμένος από τα χρέη του για να μπορέσει να κάνει έτσι μια νέα αρχή (δεύτερη ευκαιρία).

Μόνη εξαίρεση από την μη απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη του, αποτελεί η περίπτωση να κριθεί ότι πράττει δόλια ή ότι δεν συνεργάζεται όπως θα έπρεπε, με τα όργανα που διεξάγουν την διαδικασία της πτώχευσης.

Επιπλέον, υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης σε 240 μηνιαίες δόσεις, αρκεί η ρύθμιση να τηρείται απαρέγκλιτα. Διαφορετικά, η οφειλή θα επιστρέψει στο ύψος που βρισκόταν πριν την υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης των χρεών του οφειλέτη και θα γίνει άμεσα ληξιπρόθεσμη και απαιτητή.

Επίσης, για τον οφειλέτη που έχει κύρια κατοικία που είναι υποθηκευμένη, υπάρχει η δυνατότητα επιδότησης του δανείου του (επίδομα στέγασης) με διάρκεια 5 ετών, υπό την προϋπόθεση:

Α) το οικογενειακό του εισόδημα να έχει μειωθεί σημαντικά, τους τελευταίους 6 μήνες και
Β) το υπόλοιπο του οφειλόμενου δανείου, που είναι υποθηκευμένο στην πρώτη κατοικία του οφειλέτη, να ανέρχεται τουλάχιστον στο ποσό των 135.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 20.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος της οικογένειας, με ανώτατο όριο οφειλής τα 215.000 ευρώ.

Για αυτόν που θα ζητήσει και θα λάβει επιδότηση του δανείου του (επίδομα στέγασης), προβλέπεται:

Α) 70 ευρώ τον μήνα επιδότηση για τον ίδιο τον οφειλέτη και επιπλέον 35 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος της οικογένειάς του.
Β) σε περίπτωση μονογονεϊκής οικογένειας, προβλέπεται προσαύξηση της μηνιαίας επιδότησης του δανείου, κατά 35 ευρώ τον μήνα.
Γ) Επίσης, σε οικογένειες με απροστάτευτα τέκνα, προβλέπεται προσαύξηση της μηνιαίας επιδότησης του δανείου, κατά 35 ευρώ για κάθε απροστάτευτο τέκνο.

Ωστόσο, το μηνιαίο αυτό επίδομα στέγασης, δεν μπορεί να ξεπερνάει τα 210 ευρώ μηνιαίως.

Και πιο συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει πως τα μέγιστα όρια του ποσού του μηνιαίου επιδόματος στέγασης, είναι τα εξής:

1) Για δάνεια που εξυπηρετούνται ή παρουσιάζουν καθυστέρηση έως και 90 ημέρες μέχρι την υποβολή αιτήσεως ρύθμισης ή πτώχευσης, το ποσό της μηνιαίας επιδότησης στην δόση των δανείων, δεν μπορεί να είναι πάνω από 80% επί της μηνιαίας δόσης των δανείων,
2) Για δάνεια που παρουσιάζουν καθυστέρηση πάνω από 90 ημέρες μέχρι την κατάθεση της αιτήσεως, η μηνιαία επιδότηση της δόσης των δανείων, δεν μπορεί να ξεπερνά το 60% της μηνιαίας δόσης,
3) Και τέλος, για δάνεια που παρουσιάζουν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών μέχρι την υποβολή της αιτήσεως και έχουν καταγγελθεί μέσα στον τελευταίο χρόνο από την υποβολή της, δεν μπορεί να χορηγηθεί επιδότηση μεγαλύτερη από 40% της μηνιαίας δόσης των δανείων.

Tο νέο αυτό νομοσχέδιο προβλέπει τις ως άνω ρυθμίσεις για όλους τους επιχειρηματίες και τις επιχειρήσεις (μικρές ή μεγάλες) που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, ώστε να διευθετήσουν τις οφειλές τους και να ρυθμίσουν τα χρέη τους, είτε μέσω του θεσμού πρόληψης είτε μέσω του θεσμού αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης των χρεών τους, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν όπως και πριν και να μπορούν να απαλλάσσονται από τα χρέη τους, μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα.

Στην περίπτωση της προληπτικής αναδιάρθρωσης των χρεών των επιχειρήσεων, ο οφειλέτης συνεχίζει να λειτουργεί ο ίδιος την επιχείρησή του και να διαχειρίζεται ο ίδιος την περιουσία του, μπορεί όμως να διοριστεί από το δικαστήριο και ειδικός εντολοδόχος, με αρμοδιότητα να βοηθήσει στην διαδικασία εξυγίανσης.

Θα υπάρχει επίσης, ηλεκτρονική πλατφόρμα εξωδικαστικού συμβιβασμού, μέσω της οποίας θα γίνονται προτάσεις αναδιάρθρωσης του χρέους του κάθε οφειλέτη με αυτοματοποιημένο τρόπο, που θα δεσμεύει το σύνολο των πιστωτών του.

Επιπλέον, θα συσταθεί Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, το οποίο είναι το μέσο που αποτυπώνει ψηφιακά, το κάθε στάδιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης του χρέους του οφειλέτη, στο οποίο δημοσιεύονται όλες οι αποφάσεις για την ρύθμιση και αναδιάρθρωση των οφειλών, φυσικών και νομικών προσώπων, αλλά μέσω αυτού γίνεται η επικοινωνία μεταξύ όλων των μερών που συμμετέχουν στην διαδικασία της πτώχευσης.

Τέλος, οι πλειστηριασμοί ακινήτων, θα γίνονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας e-auction, για λόγους μεγαλύτερης ασφάλειας και δημοσιότητας.